Roman Zawarczyński
Biografia
Roman Marian Zawarczyński urodził się 2 sierpnia 1896 roku w Pińczowie, w rodzinie Pawła i Anny z domu Krzemińskiej. Swoją wojskową karierę rozpoczął we wrześniu 1918 roku, wstępując do Wojska Polskiego. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, a po jej zakończeniu kontynuował służbę jako podoficer zawodowy. Ukończył Oficerską Szkołę dla Podoficerów w Bydgoszczy, a w 1924 roku, rozporządzeniem prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, został mianowany podporucznikiem w korpusie oficerów piechoty. Jego pierwszym przydziałem służbowym był 14 pułk piechoty we Włocławku, gdzie dowodził plutonem.
W 14 pułku piechoty służył do połowy 1934 roku, przechodząc kolejne szczeble kariery - od dowódcy plutonu, przez dowódcę plutonu łączności, aż do adiutanta pułku. W 1926 roku awansował na porucznika, a w 1930 roku ukończył kurs dla oficerów łączności w Centrum Wyszkolenia Łączności w Zegrzu. Jego pluton łączności zdobył w 1932 roku puchar przechodni 4 Dywizji Piechoty. W 1933 roku został awansowany na kapitana, a następnie przeniesiony do 25 pułku piechoty w Piotrkowie Trybunalskim. Później służył w 22 Dywizji Piechoty Górskiej w Przemyślu, gdzie pełnił funkcję II oficera sztabu. Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku był zastępcą kwatermistrza tej dywizji.
Po klęsce wrześniowej uniknął niewoli i przedostał się do Kazimierzy Wielkiej. Pod koniec 1939 roku nawiązał kontakt z kpt. Łukaszem Grzywaczem-Świtalskim, na którego rozkaz zaczął organizować struktury Związku Walki Zbrojnej w powiecie pińczowskim. W lutym 1940 roku został mianowany komendantem Obwodu ZWZ Pińczów i kierował nim do sierpnia 1944 roku, działając już w ramach Armii Krajowej. Następnie objął dowództwo 120 pułku piechoty AK Ziemi Pińczowskiej, uczestnicząc w wielu bitwach, m.in. pod Skalbmierzem i Jaksicami. W sierpniu 1944 roku, wobec przewagi niemieckiej, wydał rozkaz demobilizacji pułku.
Po wojnie osiadł w Opolu, gdzie nawiązał kontakty z podziemiem niepodległościowym. Zmarł 16 stycznia 1959 roku i został pochowany na cmentarzu komunalnym w Opolu-Półwsi. Był odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.