Andrzej Stanisław Gwiazda

Inżynier elektronik, związkowiec, działacz opozycji
14.04.1935 Pińczów

Biografia

Andrzej Stanisław Gwiazda urodził się 14 kwietnia 1935 roku w Pińczowie. Jego ojciec Stanisław był marynarzem we Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej. Wiosną 1939 roku rodzina przeniosła się do Pińska, a po wybuchu II wojny światowej ojciec trafił do oflagu. Andrzej wraz z matką i babką został wywieziony do kołchozu w północnym Kazachstanie, skąd po sześciu latach wrócił do Polski, osiedlając się w Gdańsku.

Ukończył IV Liceum Ogólnokształcące w Gdańsku, a następnie studiował elektronikę na Politechnice Gdańskiej, gdzie po studiach pracował jako asystent w Instytucie Cybernetyki. W 1973 roku podjął pracę w Zakładach Okrętowych Urządzeń Elektrycznych i Automatyki Elmor.

W okresie PRL zaangażował się w działalność opozycyjną. W 1976 roku wraz z żoną Joanną napisał list poparcia dla Komitetu Obrony Robotników, był współpracownikiem KOR i KSS KOR. W 1978 roku współtworzył Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża i redagował biuletyn Robotnik Wybrzeża. Był wielokrotnie zatrzymywany przez Służbę Bezpieczeństwa.

W sierpniu 1980 roku wszedł w skład prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej, współtworząc NSZZ Solidarność, gdzie został wiceprzewodniczącym. Po wprowadzeniu stanu wojennego został internowany, a następnie aresztowany i skazany w procesach politycznych. W latach 80. należał do liderów Grupy Roboczej Komisji Krajowej, sprzeciwiając się rozmowom Okrągłego Stołu.

W III RP działał społecznie i publicystycznie, publikował m.in. w Obywatelu i Gazecie Polskiej Codziennie. W 2007 roku wszedł w skład Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, a w 2025 roku został członkiem Rady ds. Kombatantów. Był odznaczony Orderem Orła Białego, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (dwukrotnie) oraz Krzyżem Wolności i Solidarności. Otrzymał tytuł honorowego obywatela Gdańska.

Życie prywatne: w 1961 roku ożenił się z Joanną Dudą.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współtwórca Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża (1978)
Współtwórca NSZZ Solidarność (1980)
Odznaczony Orderem Orła Białego (2006)
Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności (2018)
Honorowy obywatel Gdańska (2000)

Ciekawostki

W 1979 roku został prewencyjnie zatrzymany, aby uniemożliwić mu udział w obchodach dziesięciolecia wydarzeń grudniowych.
W 2021 roku otrzymał 400 tys. zł zadośćuczynienia za internowanie w stanie wojennym.
W 2007 roku twierdził, że strajk sierpniowy w 1980 roku był inspirowany przez SB, ale nie przedstawił dowodów.

Udostępnij